O jajkach mówi i pisze się wiele, z jednej strony są cenione ze względu na wartość odżywczą oraz dobry aminogram, z drugiej zaś straszy się nas jako konsumentów przed cholesterolem w nich zawartych. Jajka uznawane są za niezbędny element w zdrowej diecie. Bogactwo składników odżywczych sprawia, że chętnie umieszczamy je w swoim jadłospisie. Co warto wiedzieć na temat jajek? Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje na ich temat.

Jaką wartość odżywczą mają jajka?

Aminogram jajek jest wyjątkowo korzystny ze względu na wysoką zawartość aminokwasów egzogennych, przy czym warto nadmienić, że to właśnie w żółtku jest największa zawartość białka, wbrew temu co się wydaje. Ponadto jajka dostarczają witamin rozpuszczalnych w tłuszczach - A, D, E, K, a także witaminę B2, B12, B5 oraz cholinę. Najwięcej choliny zawiera płynne żółtko jaj. Cholina jest niezbędna m.in do prawidłowego funkcjonowania mózgu. Oprócz witamin znajdziemy w nich również potas, sód, wapń, fosfor, żelazo, cynk, miedź, selen oraz magnez. Żółtko jaja zasobne jest również w beta-karoten oraz luteinę.

Czy jajka mają wpływ na cholesterol?

Wysokie spożycie jaj (więcej niż 6 na dobę) nie zostało jeszcze zbadane, a zatem ich wpływ w takich ilościach (dodatni lub ujemny) nie został jeszcze poznany. U zdrowych ludzi metabolicznie spożycie jaj nigdy nie było bezpośrednio powiązane ze wzrostem ryzyka sercowo-naczyniowego, jednak u osób z problemami metabolicznymi, zwłaszcza otyłych limitowanie jajek może być dobrym rozwiązaniem. Według instytutu żywności i żywienia rozsądne ilości spożycia jajek to 7 sztuk tygodniowo. Do tego typu zaleceń można podchodzić z pewną rezerwą, gdyż u wielu osób spożycie jaj w diecie jest zapewne nieco wyższe. To nie oznacza jednak, że można się nimi objadać.

Większe znaczenie niż ograniczenie jaj mają takie czynniki jak:

  • eliminacja tłuszczów utwardzonych

  • ograniczenie nasyconych kwasów tłuszczowych

  • redukcja tkanki tłuszczowej

  • zwiększenie ilości błonnika

  • wprowadzenie więcej ruchu

Czy są jajka z GMO?

Jak zdążyliście zauważyć w sklepach mamy do wyboru jaja wolne od soi modyfikowanej genetycznie. Warto tutaj zaznaczyć, że karmienie kur paszą GMO nie sprawia, że jaja zawierają GMO, gdyż DNA żywności jest całkowite rozkładane w układzie pokarmowym. W praktyce oznacza to, że nie przenosi się do jaj. Reasumując, wszystkie jaja, które znajdziemy w sklepie są bez GMO - nie ma potrzeby tego uwzględniać. Tego typu chwyty marketingowe sprawiają, że boimy się jedzenia. W ten sposób producenci mydlą oczy konsumenta, wykorzystując ich brak wiedzy w tej materii.

Czy surowe jajka są zdrowe?

Może niektórzy z Was oglądali słynny film bokserski o nazwie Rocky. Niestety, ale nie radziłbym brać z niego przykładu, gdyż surowe jajka, a właściwie białka negatywnie wpływają na zdrowie i to nie jest mit. Spożywanie surowych jajek zwiększa ryzyko salmonelli i zatrucia pokarmowego. Ponadto przyswajalność surowych białek jest o 40 % niższa niż po obróbce termicznej. Nie radziłbym jeść surowych jaj, za to polecam spożywać jaja z płynnym żółtkiem (sadzone, na miękko) wtedy wykorzystamy ich największy potencjał odżywczy.

Kto może a kto nie powinien jeść jajek?

Niestety, ale nie każdy może umieścić w diecie jajka. Jaja są jednym z silniejszych alergenów pokarmowych, przy czym należy nadmienić, że białko jaja uczula częściej niż żółtko. Warto w tym miejscu nadmienić, że objawy po spożyciu jaj mogą być natychmiastowe (IgE-zależne) albo opóźnione (występują np. przeciwciała IgG). Osoby borykające się z alergią na jaja powinny wykluczyć ten składnik pokarmowy ze swojej diety.

Czy warto dodać jajka do swojej diety?

Jajka mogą stanowić wartościowy element zdrowej diety. Dostarczają wielu cennych składników odżywczych oraz charakteryzują się dobrym aminogramem. Oczywiście w spożyciu jaj powinniśmy zachować pewną ostrożność, zresztą tyczy się to każdego produktu w diecie. Nie da się jednoznacznie odpowiedzieć ile jajek tygodniowo możemy przyjmować, gdyż jest to zależne od wielu czynników. Niestety osoby z alergią na białka jaj nie mogą ich umieścić w swojej diecie.


_________________

Autor: Marcin Grzelak